งบประมาณสร้างห้องปฏิบัติการ (Lab) ในโรงงาน คิดอย่างไรให้ไม่บานปลาย?

4 เมษายน 2569

งบประมาณสร้างห้องปฏิบัติการ (Lab) ในโรงงาน คิดอย่างไรให้ไม่บานปลาย?

หลายโรงงานเริ่มต้นโครงการห้องปฏิบัติการ (Lab) ด้วยคำถามเดียว "ต้องใช้งบเท่าไร?"

แต่ในความเป็นจริง งบประมาณของห้อง Lab ไม่ได้ขึ้นอยู่กับ ขนาดห้อง เพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับ ระดับของระบบวิศวกรรม 

ที่ต้องการ


งบประมาณสร้างห้องปฏิบัติการ (Lab) ในโรงงานอุตสาหกรรม
โดยทั่วไปอยู่ที่ประมาณ:

  • 500,000 – 1,000,000 บาท → ห้อง Lab ขนาดเล็ก / ระบบพื้นฐาน
  • 1,000,000 – 2,000,000 บาท → ห้อง Lab ขนาดกลาง / ระบบครบ
  • 2,000,000 – 3,000,000+ บาท → ห้อง Lab ที่มีระบบเฉพาะทาง

ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับ:

  • ประเภทของงาน (QC / QA / R&D)
  • วัสดุที่เลือกใช้
  • และความซับซ้อนของระบบ (Utility & Ventilation) 


ปัจจัยที่มีผลต่องบประมาณ

งบประมาณของห้อง Lab ไม่ได้ตายตัว แต่ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบหลักดังนี้

1. ประเภทของห้องปฏิบัติการ

  • ห้อง Lab QC → ระบบไม่ซับซ้อน
  • ห้อง Lab R&D → ต้องรองรับความยืดหยุ่นสูง
  • ห้อง Lab เคมี → ต้องมีระบบความปลอดภัยเพิ่มเติม      

2. วัสดุของ Lab Furniture

วัสดุที่เลือกใช้ ส่งผลโดยตรงต่อราคาและอายุการใช้งาน

ตัวอย่าง:

  • Epoxy Resin → ทนสารเคมีสูง
  • Phenolic Resin → สมดุลราคาและคุณภาพ
  • Stainless Steel → เหมาะกับงานเฉพาะทาง 

3. ระบบวิศวกรรม (Engineering System)

ส่วนนี้คือ ตัวแปรสำคัญที่สุด

  • ระบบไฟฟ้าเฉพาะทาง
  • ระบบน้ำและ Drain
  • ระบบแก๊ส
  • ระบบระบายอากาศ (Fume Hood) 

4. ขนาดและ Layout

  • พื้นที่มาก → ต้นทุนเพิ่ม
  • Layout ซับซ้อน → ติดตั้งยากขึ้น

แต่สิ่งสำคัญไม่ใช่ ขนาดใหญ่ คือ ออกแบบให้ใช้งานได้จริง


ทำไมงบประมาณถึงบานปลาย?

จากประสบการณ์ในโครงการจริง
สาเหตุหลักมักเกิดจาก:

  • เริ่มต้นโดยไม่มีแบบที่ชัดเจน
  • ออกแบบแยกระบบ (Furniture / Utility / Ventilation)
  • เปลี่ยนแบบระหว่างดำเนินงาน
  • เลือกวัสดุไม่เหมาะสม 


แนวทางควบคุมงบประมาณ

เพื่อให้โครงการไม่บานปลาย ควรวางแผนตั้งแต่ต้น ดังนี้

  • กำหนด Scope งานให้ชัด
  • ออกแบบแบบครบระบบ (Integrated Design)
  • ทำ 3D ก่อนผลิตจริง
  • ประเมินงบโดยผู้เชี่ยวชาญด้าน Laboratory Engineering 


มุมมองทางวิศวกรรม

ในหลายโครงการ งบประมาณที่เพิ่มขึ้น ไม่ได้เกิดจาก ราคาวัสดุ แต่เกิดจาก การแก้ไขหน้างาน

การออกแบบแบบ Integrated Lab System ตั้งแต่ต้น จะช่วยลดต้นทุนแฝง และเพิ่มประสิทธิภาพในระยะยาว


งบประมาณของห้องปฏิบัติการในโรงงาน ไม่ใช่ตัวเลขตายตัวแต่คือผลลัพธ์ของ

การออกแบบ + ระบบ + มาตรฐาน การวางแผนอย่างเป็นระบบตั้งแต่ต้น

จะช่วยให้คุณได้ห้อง Lab ที่:

  • ใช้งานได้จริง
  • ควบคุมงบประมาณได้
  • และรองรับการเติบโตขององค์กรในอนาคต      


เนื้อหานี้พัฒนาโดย EASYLAB

ผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมห้องปฏิบัติการ (Laboratory Engineering Specialist)

ภายใต้แนวคิด Engineering-Based Design และ Integrated Lab System

เพื่อให้ห้องปฏิบัติการสามารถใช้งานได้จริงและรองรับมาตรฐานในระดับสากล

084612f7a042a6-c8a8-4627-9640-c214d0b5920e (1).png

อ่านเพิ่มเติม

1 สิงหาคม 2569

Case Study: ออกแบบและติดตั้งห้องปฏิบัติการ (Lab) ในโรงงานอุตสาหกรรม จาก Before สู่ After

Case Study: ออกแบบและติดตั้งห้องปฏิบัติการ (Lab) ในโรงงานอุตสาหกรรม จาก Before สู่ After การออกแบบห้องปฏิบัติการไม่ได้หมายถึงเพียงการจัดวางโต๊ะ อุปกรณ์ หรือระบบต่าง ๆ ให้ครบถ้วนเท่านั้น แต่เป็นการออกแบบพื้นที่ให้สามารถรองรับการทางานจริงได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมสอดคล้องกับมาตรฐานที่เกี่ยวข้องในระยะยาวในหลายโครงการที่ EASYLAB ได้เข้าไปมีส่วนร่วม เราพบว่าปัญหาของห้องปฏิบัติการจานวนมากไม่ได้เกิดจากอุปกรณ์ที่ล้าสมัยเสมอไป แต่เกิดจากการที่ระบบการทางาน พื้นที่ใช้งาน และงานวิศวกรรมต่าง ๆ ไม่ได้ถูกออกแบบให้เชื่อมโยงกันตั้งแต่ต้นบทความนี้จะพาไปดูแนวคิดการปรับปรุงห้องปฏิบัติการในโรงงานอุตสาหกรรม จากสภาพ Before สู่ After ว่าการเปลี่ยนแปลงที่สาคัญเกิดขึ้นจากอะไร และเหตุใดการออกแบบที่ถูกต้องจึงส่งผลต่อประสิทธิภาพการทางานมากกว่าที่หลายคนคิดการปรับปรุงห้องปฏิบัติการให้มีประสิทธิภาพมักเริ่มจาก 3 จุดหลัก ได้แก่  1.ปรับ Layout ให้สอดคล้องกับ Workflow  2.ปรับระบบให้เป็น Integrated Engineering System  3.เลือกวัสดุและอุปกรณ์ให้เหมาะกับการใช้งานจริงBefore: ปัญหาที่พบในหน้างาน ก่อนเริ่มการออกแบบใหม่ ทีมงานได้สารวจสภาพพื้นที่และกระบวนการทางานจริง พบปัญหาที่เกิดขึ้นในหลายโครงการคล้ายคลึงกันไม่ว่าจะเป็น Layout ที่ไม่สอดคล้องกับลาดับการทางาน การเดินย้อนขั้นตอนระหว่างกระบวนการ ระบบไฟฟ้าและระบบน้าที่ไม่รองรับการใช้งาน หรือพื้นที่ที่ไม่เพียงพอต่ออุปกรณ์และจานวนผู้ใช้งานปัญหาเหล่านี้ส่งผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพการทางาน ทาให้ใช้เวลามากขึ้น เกิดความผิดพลาดได้ง่าย และในบางกรณีอาจไม่สามารถรองรับการตรวจประเมินตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้องได้การวิเคราะห์ปัญหาในมุมมองวิศวกรรม ก่อนเริ่มออกแบบ ทีมงานไม่ได้มองเพียงรูปแบบของห้องหรือขนาดพื้นที่ แต่เริ่มจากการวิเคราะห์กระบวนการทางานจริงของผู้ใช้งานปัจจัยสาคัญที่นามาพิจารณา ได้แก่ Workflow ของห้องปฏิบัติการ ประเภทงานที่ดาเนินการ เช่น QC หรือ R&D ข้อจากัดของพื้นที่ รวมถึงมาตรฐานที่องค์กรต้องรองรับ เช่น ISO 17025 หรือ GMPการวิเคราะห์ในขั้นตอนนี้ช่วยให้การออกแบบไม่ได้อ้างอิงเพียงความสวยงาม แต่สามารถตอบโจทย์การใช้งานจริงได้ตั้งแต่ต้นทางDesign Solution: แนวทางการออกแบบ หลังจากรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ปัญหา ทีมงานจึงพัฒนาแนวทางการออกแบบโดยมุ่งเน้น3 ประเด็นสาคัญประเด็นแรก คือ การปรับ Layout ให้สอดคล้องกับ Workflow การทางาน เพื่อให้การเคลื่อนที่ของบุคลากร อุปกรณ์ และตัวอย่างทดสอบเป็นไปอย่างต่อเนื่อง ลดการเดินย้อนขั้นตอน และเพิ่มประสิทธิภาพในการทางานประเด็นที่สอง คือ การออกแบบระบบต่าง ๆ ให้ทางานร่วมกันในรูปแบบ Integrated Engineering System ไม่ว่าจะเป็น Laboratory Furniture ระบบไฟฟ้า ระบบน้า ระบบแก๊ส และระบบระบายอากาศ เพื่อให้ทุกองค์ประกอบสนับสนุนการทางานในทิศทางเดียวกันประเด็นสุดท้าย คือ การเลือกใช้วัสดุและอุปกรณ์ที่เหมาะสมกับลักษณะการใช้งานจริง โดยคานึงถึงความทนทาน ความปลอดภัย และอายุการใช้งานในระยะยาวAfter: ผลลัพธ์หลังการปรับปรุง เมื่อการออกแบบและติดตั้งแล้วเสร็จ ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นไม่ได้สะท้อนเพียงภาพลักษณ์ของห้องปฏิบัติการที่ดูเป็นระเบียบมากขึ้นเท่านั้นแต่ยังช่วยให้ Workflow การทางานมีความชัดเจน ลดความผิดพลาดในกระบวนการทดสอบ ระบบต่าง ๆ สามารถรองรับการใช้งานได้อย่างเหมาะสม และช่วยให้การตรวจประเมินตามมาตรฐานเป็นไปได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นที่สาคัญคือ ผู้ใช้งานสามารถทางานได้สะดวกขึ้นในทุกวัน ซึ่งเป็นเป้าหมายหลักของการออกแบบห้องปฏิบัติการที่ดีมุมมองทางวิศวกรรม ความสาเร็จของโครงการไม่ได้ขึ้นอยู่กับงบประมาณที่สูงขึ้นเสมอไป แต่ขึ้นอยู่กับการวางแผนและการออกแบบที่ถูกต้องตั้งแต่เริ่มต้นแนวคิด Engineering-Based Design และ Integrated Lab System ช่วยให้ห้องปฏิบัติการไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่สาหรับติดตั้งอุปกรณ์ แต่เป็นระบบที่ถูกออกแบบมาเพื่อรองรับการทางานจริงอย่างมีประสิทธิภาพสรุป Case Study นี้สะท้อนให้เห็นว่า การพัฒนาห้องปฏิบัติการไม่ใช่เพียงการเปลี่ยนอุปกรณ์หรือปรับปรุงพื้นที่บางส่วนเท่านั้นแต่คือการออกแบบระบบการทางานใหม่ทั้งหมด โดยเชื่อมโยง Layout งานวิศวกรรม และการใช้งานจริงเข้าด้วยกันเมื่อทุกองค์ประกอบถูกวางแผนอย่างเหมาะสม ห้องปฏิบัติการจะสามารถรองรับการใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมตอบโจทย์มาตรฐานและการเติบโตขององค์กรในระยะยาวสาหรับองค์กรที่กำลังวางแผนออกแบบหรือปรับปรุงห้องปฏิบัติการEASYLAB พร้อมให้คาปรึกษาด้าน Laboratory Layout, Workflow และ Integrated Lab System เพื่อช่วยวางแนวทางการออกแบบที่สอดคล้องกับมาตรฐานและการใช้งานจริงของแต่ละองค์กรLine: @skpower | skpower.co.th | Tel: 0-2431-6061-6

145858TCEN.jpg

อ่านเพิ่มเติม

14 ธันวาคม 2566

งานประชุมวิชาการเครือข่าย THAILAND SCIENTIFIC EQUIPMENT CENTER ครั้งที่ 2/66

วันที่ 14-15 ธันวาคม พ.ศ.2566 บริษัท เอส.เค.เพาเวอร์เอเบิล จำกัด ได้ไปร่วมออกบูธที่งาน THAILAND SCIENTIFIC EQUIPMENT CENTER (TCEN) ครั้งที่ 2/66 พร้อมนำเฟอร์นิเจอร์ห้องปฏิบัติการ เช่น FUME HOOD โต๊ะปฏิบัติการ และตู้เก็บสารเคมีที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน ภายใต้แบรนด์ GRAMMY และ EASY LAB มาให้ได้สัมผัสในงาน ณ ศูนย์ประชุมนานาชาติฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ บริษัท เอส.เค.เพาเวอร์เอเบิล จำกัด ขอขอบพระคุณที่ให้ความสนใจและแวะเวียนกันมาเยี่ยมชมที่บูธ แล้วพบกันใหม่ในงานครั้งต่อไป

092238Untitled-3.jpg

อ่านเพิ่มเติม

26 ธันวาคม 2562

วันความปลอดภัย S.K.SAFETY DAY ปี 2562

ในวันที่ 26 ธันวาคม 2562 คุณจีระวัฒน์ เกียรติรัศมี และคุณสุพจน์ เกียรติรัศมี กรรมการผู้จัดการ ได้ให้เกียรติเป็นประธานในการเปิดงาน "SAFETY DAY 2019" ของบริษัท เอส.เค.เพาเวอร์เอเบิล จำกัด ซึ่งการจัดงานมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมให้พนักงานได้ตระหนักถึงการทำงานให้มีความปลอดภัย รวมถึงส่งเสริมให้พนักงานสามารถนำหลักความรู้ด้านความปลอดภัยมาใช้ในกระบวนการผลิต จนเกิดเป็นวัฒนธรรมความปลอดภัยในองค์กร ภายในงานมีการจัดนิทรรศการเพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับความปลอดภัยและการป้องกันภัยต่างๆ กิจกรรมประกวดคำคมเซฟตี้ รวมถึงเกมส์ กิจกรรมสื่อความปลอดภัยอีกมากมายในงาน